Home › Blog › GTD in 5 stappen: zo bouw je een systeem dat blijft werken

Productiviteit

GTD in 5 stappen: zo bouw je een systeem dat blijft werken

Van een vol hoofd naar een lijst die je vertrouwt

GTD WeekReview Focus ZelfManagement
Een opengeslagen maandplanner op een houten bureau

GTD (Getting Things Done) bestaat uit vijf stappen: capture, clarify, organize, reflect en engage. Samen halen ze alles uit je hoofd en geven ze je op elk moment een duidelijke keuze over wat je nu oppakt. Dit artikel loopt de stappen af in de volgorde waarin je ze zet.

Capture: waarom is je hoofd een slechte opslagplaats?

Elke open lus blijft op de achtergrond aan je aandacht trekken. Een mail die je nog moet beantwoorden. Een idee onder de douche. Een belofte aan een collega. Samen vormen ze een constante ruis.

Capture lost dat op. Alles wat je aandacht vraagt, gaat uit je hoofd en in een vertrouwde inbox. Vier regels maken het werkbaar:

  • Hou het aantal inboxen klein. Een notitie-app, een mailbox, een papieren blok. Meer is er één te veel.
  • Leg vast en stop daar. Niet oordelen, niet oplossen, niet sorteren.
  • Maak het sneller dan onthouden. Kost vastleggen meer moeite, dan doe je het niet.
  • Doe één keer een volledige brain dump: 20 minuten, alles wat in je hoofd rondtolt op papier.

Na die 20 minuten voel je meteen lucht in je hoofd.

Clarify: wat is dit eigenlijk, en wat is de eerstvolgende actie?

Een volle inbox overweldigt. Clarify geeft je één vraag per item: is er actie nodig?

Is het antwoord nee, dan gooi je het weg, bewaar je het als referentie of parkeer je het op een Someday/Maybe-lijst. Is het antwoord ja, dan bepaal je het resultaat dat je wil en de eerstvolgende fysieke actie. Kost die minder dan 2 minuten, doe je ze nu. Duurt ze langer, dan delegeer of plan je ze.

Het woord fysiek maakt het verschil. "Website vernieuwen" is een project. "Offerte opvragen bij drie bureaus" is een actie: je weet meteen wat je moet doen.

Vaag formuleren is de belangrijkste reden dat taken blijven liggen.

Je hersenen weten niet waar te starten, dus starten ze niet.

Organize: hoe geef je elk item één plek?

Na Clarify weet je wat elk item is. Organize geeft het een vaste plek, zodat je het op het juiste moment terugvindt. Zes plekken volstaan:

  • Kalender: enkel wat op een bepaald uur of een bepaalde dag moet gebeuren.
  • Volgende acties: lijsten per context, zoals bellen, computer, onderweg of met je team.
  • Wachten op: alles wat je hebt uitbesteed of waar je een antwoord op verwacht.
  • Projecten: elk resultaat met meer dan één stap.
  • Someday/Maybe: ideeën die je niet verliest en ook niet nu doet.
  • Referentie: informatie zonder actie.

De grootste fout is je kalender gebruiken als to-do-lijst. Dan staan er veertien "moet vandaag" op je dag en lukt er niets van. Wat in je kalender staat, gebeurt echt.

Een systeem werkt als elk item precies één plek heeft. Twijfel je waar iets hoort, dan is de lijst te ingewikkeld.

Reflect: waarom draagt de weekreview je hele systeem?

Elk GTD-systeem sterft op dezelfde manier. Je stopt met bijwerken, je vertrouwt de lijsten niet meer en je valt terug op wat in je hoofd zit.

De weekreview voorkomt dat. Eén vast moment per week, 30 tot 60 minuten:

  1. Maak je inbox leeg.
  2. Loop je kalender van vorige week na. Wat moet nog opgevolgd worden?
  3. Bekijk je kalender van de komende weken. Wat vraagt voorbereiding?
  4. Check je Wachten op-lijst. Wie heeft een duwtje nodig?
  5. Geef elk project een volgende actie.
  6. Loop je Someday/Maybe-lijst door. Wat mag weg? Wat wordt nu actueel?

Zonder review wordt je lijst een kerkhof van goede bedoelingen. Plan de review in je agenda, zoals je een klant inplant.

Engage: hoe kies je wat je nu oppakt?

Hier betaalt het voorbereidende werk zich uit. Je hoeft niet meer te piekeren over wat je zou moeten doen. Je kiest en je doet. Vier vragen bepalen wat je nu oppakt:

  1. Context: waar ben je en wat heb je bij de hand?
  2. Tijd: hoeveel minuten heb je tot je volgende afspraak?
  3. Energie: ben je scherp of op?
  4. Prioriteit: wat levert het meeste op?

Een voorbeeld: je hebt 15 minuten tussen twee meetings en je energie is laag. Dan past je strategienota niet in dat gat. Een klant bellen of drie mails beantwoorden past er wel in.

Zonder de eerste vier stappen kies je op gevoel, op wie het hardst roept of op wat het makkelijkst is. Met het systeem kies je bewust. Je werkt minder en je krijgt meer af.

Wat als je systeem kraakt?

Elk systeem kraakt eens: een drukke week, een zieke collega, een deadline die verschuift. Dan helpt een noodplan: eerst alles uit je hoofd naar je inbox, dan een verkorte review, dan snoeien en per project één volgende actie. De Rebel Engine bevat dat emergency protocol.

Lees ook

Rebel Engine

Bouw je eigen systeem tijdens één training

Bekijk Rebel Engine